Gió cấp yếu là tình trạng thường gặp trong các hệ thống AHU, PAU, FCU nối ống gió và điều hòa VRV/VRF giấu trần. Hệ thống vẫn hoạt động, quạt vẫn chạy nhưng lưu lượng tại miệng gió giảm, phòng lâu mát và các khu vực cuối tuyến thường bị thiếu gió.
Vấn đề thường xuất hiện sau một thời gian vận hành hoặc sau khi công trình thay đổi layout, di chuyển miệng gió và cải tạo lại đường ống.
1. Hiện trạng & Vấn đề nhận diện tình trạng “Gió cấp yếu”
Tại công trình, hệ thống xuất hiện các dấu hiệu:
- Gió tại một số miệng cấp yếu hơn trước.
- Khu vực gần thiết bị vẫn có gió tương đối tốt.
- Các phòng hoặc miệng gió cuối tuyến bị thiếu lưu lượng.
- Thời gian đạt nhiệt độ cài đặt kéo dài.
- Quạt cấp vẫn chạy nhưng hiệu quả phân phối gió giảm.
Nhận định ban đầu thường tập trung vào quạt hoặc công suất thiết bị. Tuy nhiên, trước khi tăng tốc độ hoặc thay quạt, cần kiểm tra toàn bộ đường đi của dòng khí. Các nguyên nhân chính:
1.1 Lọc gió bị bám bẩn
Pre-filter hoặc medium filter bám nhiều bụi sẽ làm tăng trở lực, khiến lượng không khí đi qua AHU, PAU hoặc FCU giảm xuống. Cần kiểm tra:
- Mức độ bám bụi trên bề mặt lọc.
- Tình trạng biến dạng hoặc hư hỏng.
- Độ kín giữa lọc và khung lắp.
- Chênh áp trước và sau lọc, nếu hệ thống có thiết bị đo.
Lọc có thể được vệ sinh nếu cấu tạo cho phép. Trường hợp lọc đã bão hòa, biến dạng hoặc hết thời gian sử dụng, cần thay mới. Đây là hạng mục nên kiểm tra đầu tiên vì dễ thực hiện và thường là nguyên nhân phổ biến nhất.
1.2 Damper bị đóng lệch hoặc mất cân bằng
Damper có nhiệm vụ phân phối lưu lượng đến từng nhánh ống gió. Sau quá trình bảo trì hoặc cải tạo, vị trí damper có thể bị thay đổi, khiến một số nhánh nhận quá nhiều gió trong khi các nhánh khác bị thiếu. Tình trạng thường gặp là:
- Damper tại nhánh gần quạt mở quá lớn.
- Damper tại nhánh cuối tuyến đóng một phần.
- Hệ thống chưa được cân bằng lại sau khi thay đổi layout.
Cần đo lưu lượng tại từng miệng gió, sau đó điều chỉnh damper theo lưu lượng thiết kế. Không nên cân chỉnh chỉ bằng cảm giác vì có thể làm thiếu gió chuyển từ khu vực này sang khu vực khác.
1.3 Ống gió bị rò rỉ hoặc ống mềm bị bẹp
Không khí có thể thất thoát tại các mối nối, mặt bích, cổ miệng gió hoặc vị trí kết nối giữa ống cứng và ống mềm. Đối với ống gió mềm, các lỗi thường gặp gồm:
- Ống bị bẹp hoặc xoắn.
- Đường ống kéo quá dài.
- Ống bị gấp khúc với bán kính nhỏ.
- Mối nối không được siết kín.
- Ống bị đè bởi trần hoặc hệ thống kỹ thuật khác.
Các đoạn ống bị hư cần được thay thế hoặc bố trí lại. Các mối nối phải được bịt kín để hạn chế thất thoát lưu lượng trước khi không khí đến miệng gió.
1.4 Đo lưu lượng tại từng miệng gió
Không nên đánh giá lưu lượng chỉ bằng cách đặt tay trước miệng gió. Cảm nhận có thể bị ảnh hưởng bởi kích thước miệng, hướng thổi và kiểu cánh gió. Tùy điều kiện công trình, có thể sử dụng:
- Máy đo vận tốc gió.
- Air flow hood hoặc balometer.
- Đồng hồ đo áp suất tĩnh.
- Thiết bị đo chênh áp.
Kết quả đo cần được đối chiếu với lưu lượng thiết kế để xác định:
- Miệng gió nào đang thiếu lưu lượng.
- Nhánh nào đang nhận quá nhiều gió.
- Mức độ sai lệch giữa đầu tuyến và cuối tuyến.
- Vị trí damper cần điều chỉnh.
Sau mỗi lần cân chỉnh, cần đo lại để xác nhận hiệu quả.
1.5 Kiểm tra quạt và áp suất hệ thống
Quạt chỉ nên được đánh giá sau khi đã kiểm tra lọc gió, damper và tuyến ống. Các hạng mục cần xem xét gồm:
- Cánh quạt có bám bụi hay không.
- Quạt có quay đúng chiều không.
- Dây đai có bị chùng hoặc trượt không.
- Tốc độ quạt và tần số biến tần.
- Dòng điện động cơ.
- Áp suất tĩnh của hệ thống.
- Tiếng ồn và độ rung bất thường.
Nếu hệ thống đã được mở rộng hoặc thay đổi nhiều nhánh ống, trở lực thực tế có thể lớn hơn thiết kế ban đầu. Khi đó, cần đối chiếu lại điểm làm việc của quạt trước khi quyết định tăng tốc độ hoặc thay thiết bị.
2. Đề xuất khắc phục & Trình tự kiểm tra
Khi hệ thống có dấu hiệu gió cấp yếu, nên kiểm tra theo thứ tự:
- Lọc gió → damper → rò rỉ và biến dạng ống gió → lưu lượng từng miệng gió → áp suất và tình trạng quạt cấp.
Trình tự này giúp loại trừ các nguyên nhân phổ biến trước khi can thiệp vào quạt hoặc nâng công suất thiết bị.
Kết quả sau xử lý
Khi các nguyên nhân được xử lý đồng bộ, hệ thống có thể khôi phục:
- Lưu lượng tại các miệng gió.
- Sự cân bằng giữa đầu tuyến và cuối tuyến.
- Khả năng làm mát của phòng.
- Mức độ đồng đều nhiệt độ giữa các khu vực.
- Hiệu quả vận hành của AHU, PAU hoặc FCU.
Đồng thời, hệ thống hạn chế được tình trạng phải tăng tốc độ quạt, tăng điện năng tiêu thụ hoặc thay thiết bị khi chưa cần thiết.
Lưu ý:
Gió cấp yếu không phải lúc nào cũng xuất phát từ quạt hoặc công suất AHU. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân nằm ở lọc gió bẩn, damper mất cân bằng, rò rỉ đường ống hoặc ống gió mềm bị biến dạng.
Việc kiểm tra đúng trình tự, đo lưu lượng thực tế và cân chỉnh lại hệ thống sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, khôi phục hiệu quả phân phối gió và giảm chi phí xử lý không cần thiết.
Hecosite cung cấp thiết bị và giải pháp HVAC công nghiệp như AHU, FCU, dàn coil và thiết bị xử lý không khí, đáp ứng yêu cầu vận hành của nhà máy và công trình công nghiệp.
CÔNG TY TNHH HECOSITE
★ Liên hệ: 0818.089.803 | 0911.809.908
★ Email: info@hecosite.com
★ Nhà xưởng: Lô MN, Đường số 7, KCN Sóng Thần, Phường Dĩ An, TP HCM, Việt Nam
