Air handling unit | AHU là gì? Tổng quan về thiết bị

Làm thế nào để không khí lạnh được phân phối đồng đều trong các công trình có quy mô lớn như nhà máy, bệnh viện, trung tâm thương mại hay phòng sạch? Câu trả lời chính là AHU, một thiết bị đang được ứng dụng ở rất nhiều công trình quy mô. AHU (Air Handling Unit) là thiết bị xử lý không khí trung tâm trong hệ thống HVAC, có chức năng lọc bụi, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và cấp khí sạch.

---

I. AHU là gì?

AHU là viết tắt của Air Handling Unit – tên của bộ xử lý không khí (thiết bị xử lý không khí), là một thành phần được sử dụng phổ biến trong các hệ thống HVAC ngày nay.

Thông thường, thiết bị này có cấu tạo hình hộp loại lớn chứa quạt gió, bộ phận làm nóng và làm lạnh, giá đỡ bộ lọc, bộ giảm âm và bộ giảm chấn. Chức năng chính của AHU là điều hòa, phân phối lưu thông và kiểm soát chất lượng không khí, đóng vai trò như trái tim của hệ thống HVAC.

Chi tiết thiết bị AHU Hecosite

---

Các chức năng cơ bản của thiết bị xử lý không khí AHU

• Lọc bỏ bụi bẩn, tạp chất, khử mùi hoặc vi sinh, làm không khí sạch
• Trao đổi nhiệt
• Điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm
• Điều chỉnh áp suất, lưu lượng, tốc độ dòng không khí
• Cung cấp khí tươi, tuần hoàn không khí
• Hỗ trợ hệ thống điều hòa không khí, phân phối không khí thông qua hệ thống ống gió

---

II. Phân loại và ứng dụng của thiết bị xử lý không khí

1. Phân loại AHU

Thiết bị này thường được chia làm 2 loại chính, theo môi chất và phương pháp trao đổi nhiệt:

• Water AHU: Loại AHU dùng nước làm môi chất dẫn để trao đổi nhiệt.
• DX AHU: Loại AHU dùng GAS lạnh trực tiếp để làm môi chất trao đổi nhiệt.

Ngoài ra, theo nhu cầu sử dụng và phương án sử dụng mà có thể chia thành các loại AHU khác nhau như: Modul AHU (Modun kết nối), Packaged AHU, Fan coil – Blower Coil, Custom AHU, …

Phân loại khác phù hợp theo ứng dụng

• Modular AHU: Thiết kế linh hoạt, có thể tùy chỉnh theo yêu cầu từng công trình. Đặc điểm là linh hoạt, dễ mở rộng theo yêu cầu.
• Packaged AHU (PAHU): AHU dạng nguyên khối, tích hợp đầy đủ các thành phần xử lý không khí, giúp lắp đặt dễ dàng, tiết kiệm không gian.
• DX AHU (Direct Expansion AHU): Tích hợp dàn lạnh DX, phù hợp với hệ thống VRF hoặc các ứng dụng không có chiller, tiết kiệm chi phí đầu tư.
• Custom AHU: Thiết kế theo yêu cầu đặc biệt, phù hợp với môi trường sạch như phòng thí nghiệm, nhà máy dược phẩm, các môi trường đặc thù.

2. Ứng dụng trong hệ thống HVAC và AHU Phòng sạch

Không chỉ đơn thuần là làm mát như điều hòa dân dụng, AHU được thiết kế để giải quyết các bài toán công nghệ phức tạp trong sản xuất và nghiên cứu khoa học.

2.1. AHU phòng sạch tiêu chuẩn GMP

Trong ngành dược phẩm, mỹ phẩm và thiết bị y tế, việc kiểm soát nhiễm chéo và mật độ bụi là sinh mệnh của nhà máy. AHU phòng sạch được thiết kế đặc biệt để đáp ứng tiêu chuẩn phòng sạch gmp khắt khe:

• Bề mặt bên trong AHU phẳng mịn tuyệt đối, không có các góc chết để tránh tích tụ bụi bẩn và vi khuẩn.
• Sử dụng hệ thống lọc 3 cấp độ với màng lọc HEPA ở vị trí cuối cùng trước khi khí vào phòng sạch.
• Tích hợp đèn UV-C diệt khuẩn bên trong buồng ẩm và dàn lạnh để ngăn ngừa nấm mốc phát triển.
• Duy trì chênh lệch áp suất dương giữa phòng sạch và khu vực hành lang để ngăn không khí bẩn tràn vào.

2.2. Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử và bán dẫn

Các hạt bụi siêu vi hay hiện tượng phóng điện tĩnh do độ ẩm không đạt chuẩn có thể làm hỏng toàn bộ lô chip bán dẫn. AHU trong nhà máy điện tử đòi hỏi kiểm soát độ ẩm cực kỳ chính xác (sai số dưới ±2% RH) và lọc bụi cấp độ cao (ISO Class 3 đến Class 5). Hệ thống thường phải tích hợp bánh xe hút ẩm chuyên dụng để duy trì độ ẩm thấp liên tục.

2.3. Bệnh viện và phòng mổ vô trùng

Phòng mổ bệnh viện yêu cầu lượng khí tươi 100% (không tuần hoàn khí hồi) để tránh lây nhiễm virus. AHU cho phòng mổ thường là dòng chuyên dụng xử lý khí tươi hoàn toàn (PAU – Primary Air Handling Unit) tích hợp bộ lọc hóa học khử mùi và lọc HEPA/ULPA tuyệt đối.

Xem thêm: Máy hút ẩm công nghiệp

Trong hệ thống HVAC chung

AHU là bộ phận trung tâm trong một hệ thống HVAC – xử lý quy mô lớn, như nhà máy, xưởng sản xuất, trung tâm thương mại hoặc tòa nhà cao tầng. Thiết bị này thực hiện các chức năng chính gồm: lọc bụi, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, cấp gió tươi và thu hồi nhiệt (nếu có), giúp đảm bảo môi trường làm việc thoáng mát, sạch và tiết kiệm năng lượng. Trong các hệ HVAC công nghiệp, AHU thường kết hợp với Chiller, FCU hoặc tháp giải nhiệt để hình thành hệ thống điều hòa trung tâm tối ưu, phục vụ không gian rộng, tải nhiệt lớn và hoạt động liên tục.

---

II. Cấu tạo AHU và nguyên lý hoạt động, nguyên lý trao đổi nhiệt

Cấu tạo chung của hệ thống AHU

1. Khung vỏ

Thường được làm bằng khung thép, inox và panel tấm, có khả năng chịu lực tốt, chống ăn mòn. Có cấu trúc vững chắc và được thiết kế bộ phận cửa giúp dễ dàng truy cập để sửa chữa bảo trì. Khung và thiết kế của AHU phải tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn và chất lượng.

2. Quạt gió

• Có chức năng hút gió từ môi trường hoặc từ đường gió hồi, đẩy luồng không khí qua các bộ phận xử lý trong AHU
• Thông thường sử dụng quạt ly tâm hoặc quạt hướng trục, với motor AC hoặc EC.

3. Các bộ lọc bụi, cấp khí sạch

• Có chức năng loại bỏ bụi bẩn, vi sinh, nấm mốc và các tạp chất khác có trong không khí
• Sử dụng các loại lọc bụi phổ biến như G4, F8, Hepa H11 – 13, … lọc sạch không khí theo các cấp yêu cầu
• Yêu cầu lọc bụi dựa trên yêu cầu chất lượng không khí và các vấn đề liên quan khác

4. Dàn trao đổi nhiệt | Coil AHU

• Trao đổi nhiệt giữa không khí và môi chất lạnh hoặc nóng
• Thường sử dụng Gas, glycol hoặc nước làm môi chất
• Dàn trao đổi nhiệt có thể được lựa chọn và sử dụng tùy theo yêu cầu môi trường làm việc hoặc các tùy chọn khác

5. Buồng hòa trộn

• Hòa trộn gió tươi và gió hồi để tạo ra lưu lượng gió và nhiệt độ tùy chỉnh thích hợp
• Trang bị van điều khiển để điều chỉnh tỷ lệ gió tươi và gió hồi

6. Hệ thống điều khiển

• Có chức năng điều chỉnh hoạt động của AHU, có thể điều chỉnh các chi tiết như điều chỉnh quạt gió, bộ lọc bụi, dàn trao đổi nhiệt, van điều khiển, …
• Có thể điều chỉnh thủ công bằng tay hoặc tự động thông qua hệ thống cảm biến và thiết bị lập trình khác

Ngoài ra, còn có một số thành phần và phụ kiện đi kèm để cấu tạo lên thiết bị AHU như hệ thống bệ đỡ, hệ thống treo ở một số công trình đặc thù, tùy thuộc vào tính chất môi trường hoặc yêu cầu công trình.

Nguyên lý hoạt động và trao đổi nhiệt của thiết bị AHU

Nguyên lý hoạt động chung:

Quy trình xử lý & cấp khí sạch
01	Khí tươi & khí hồi Khí tươi ngoài trời kết hợp với khí hồi từ phòng.
02	Buồng hòa trộn / Mixing Box Cân bằng tỷ lệ và lưu lượng gió.
03	Bộ lọc bụi Lọc thô → lọc trung thế → HEPA.
04	Dàn coil / Khử ẩm Điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm không khí.
05	Quạt cấp gió Plug Fan / EC Motor tạo áp và lưu lượng gió.
06	Hệ thống ống gió Dẫn khí sạch đến khu vực sử dụng.
07	Phân phối vào phòng Cấp khí vào phòng sạch hoặc văn phòng.

Cốt lõi của AHU xoay quanh việc trao đổi nhiệt và phân phối không khí.

• Thông gió: Không khí bên ngoài và không khí tuần hoàn trong nhà được hút vào AHU thông qua các hệ thống đường ống gió, ống dẫn. Tùy theo môi trường hiện hữu mà hệ thống này được thiết kế, tính toán và lắp đặt phù hợp.
• Lọc không khí: Không khí hỗn hợp hoặc tuần hoàn được điều hướng qua các bộ phận lọc (Túi lọc, lọc sơ cấp, thứ cấp, lọc hepa – G4, F8, H13, …) để tiến hành loại bỏ bụi bẩn, vi sinh.
• Điều hòa nhiệt: Không khí được lọc sau đó đi qua bộ trao đổi nhiệt (dạng tấm, dạng ống, cánh quạt, dạng xoắn ốc) để điều chỉnh nhiệt độ không khí đến mức mong muốn.
• Phân phối không khí: Quạt công suất lớn sẽ luân chuyển không khí được điều hòa qua hệ thống ống dẫn khí, ống gió vào các phòng hoặc khu vực khác nhau của tòa nhà.

Xem thêm: Hệ thống điều hòa sử dụng AHU xử lý trung tâm, lưu ý khi sử dụng

---

III. Nhà cung cấp thiết bị Air Handling Unit | HECOSITE

Giải pháp AHU tối ưu – Chủ động sản xuất – Hiệu quả bền vững

HECOSITE tư vấn, thiết kế và sản xuất AHU (Air Handling Unit) theo yêu cầu thực tế của từng công trình. Với sự đa dạng về dải công suất thiết kế, thiết bị có khả năng đạt hiệu suất trao đổi nhiệt cao, tiết kiệm năng lượng, vận hành ổn định và dễ tích hợp vào các hệ điều khiển khác.

Nhà xưởng sản xuất thiết bị HECOSITE

Phù hợp cho: nhà máy sản xuất, kho lạnh/kho mát, phòng sạch, tòa nhà và hệ HVAC trung tâm.

Sản xuất, cung cấp, lắp đặt & Bảo trì AHU HECOSITE

• Thiết kế hệ thống, tùy chỉnh linh hoạt theo công suất và điều kiện vận hành
• Chi phí đầu tư hợp lý, tối ưu vòng đời sử dụng
• Chính sách bảo hành bảo trì rõ ràng, hỗ trợ lâu dài

Hecosite có chính sách bảo hành minh bạch, hỗ trợ kỹ thuật nhanh chóng và sẵn sàng đồng hành trong suốt quá trình vận hành. Dịch vụ kiểm tra, bảo trì và cung ứng linh kiện thay thế giúp hệ thống hoạt động ổn định, giảm thiểu rủi ro gián đoạn.

Xem chi tiết AHU Catalogue (PDF)

Nội dung trên đã làm rõ cơ bản về “AHU là gì ?” cấu tạo & nguyên lý hoạt động, hi vọng sẽ hữu ích với những ai đang tìm hiểu ban đầu về hệ thống điều hòa AHU. Liên hệ ngay để được tư vấn về giải pháp thiết kế – báo giá, cũng như triển khai thi công lắp đặt hệ thống AHU chuyên nghiệp, trân trọng cảm ơn.

---

Các câu hỏi thường gặp

AHU hoạt động như thế nào?

AHU hút không khí tươi hoặc hoàn lưu, đưa qua bộ lọc, dàn coil trao đổi nhiệt (làm lạnh-cooling/gia nhiệt), sau đó cấp qua hệ thống ống gió tới khu vực cần điều hòa.

Sự khác biệt giữa AHU và FCU là gì?

AHU là thiết bị xử lý không khí trung tâm, công suất lớn, có thể cấp khí tươi và điều chỉnh độ ẩm. Trong khi đó, FCU là thiết bị nhỏ hơn, không cấp khí tươi, thường dùng cho không gian nhỏ.

Khi nào nên sử dụng AHU?

Khi yêu cầu kiểm soát chất lượng không khí cao (lọc bụi, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm), hoặc trong các môi trường như nhà máy, phòng sạch, bệnh viện,…

AHU có cần bảo trì định kỳ không?

Có. Cần kiểm tra và làm sạch các bộ lọc, dàn coil, quạt và động cơ theo chu kỳ để đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định và tiết kiệm năng lượng.